Hoe vertaal je een onderwijsvisie naar een samenhangend curriculum? Tijdens de tweede bijeenkomst van de opleiding Curriculumexpert bij de Defensieacademie gingen deelnemers aan de slag met het ontwerpen van een fictieve opleiding. Een intensieve ontwerpsessie waarin keuzes maken en het gesprek daarover centraal stonden.
Een curriculum ontwerpen vraagt om het verbinden van verschillende onderdelen. De visie geeft richting, leeruitkomsten maken duidelijk waar studenten naartoe werken en toetsing helpt zichtbaar te maken wat zij beheersen. Maar hoe zorg je dat die onderdelen ook werkelijk op elkaar aansluiten?
Het hele ontwerpproces doorlopen
Tijdens deze bijeenkomst doorliepen de deelnemers het gehele ontwerpproces in een pressure cooker. Zij bouwden een curriculum voor een fictieve opleiding en moesten in korte tijd scherpe keuzes maken. Juist dat zorgde voor inhoudelijke discussies: een keuze voor het ene onderdeel heeft immers gevolgen voor het andere.
Door aan een fictieve opleiding te werken, ontstaat ruimte om ontwerpkeuzes te onderzoeken. De aandacht ligt op het doorlopen van de stappen en het herkennen van de samenhang daartussen. Wat vraagt de gekozen visie bijvoorbeeld van de manier waarop je toetst? En past de ordening van leeruitkomsten bij het leerproces dat je voor studenten voor ogen hebt?
Van ontwerpprincipes naar concrete keuzes
Tijdens het ontwerpen stonden onder meer de volgende vragen centraal:
- Hoe maken we de visie en ontwerpprincipes herkenbaar in de toetsing?
- Hoe ordenen en organiseren we leeruitkomsten op een manier die past bij het karakter van de opleiding én het leerproces van de student?
- Wat doen we wanneer de gekozen visie ver af komt te staan van de huidige praktijk?
Die laatste vraag maakt zichtbaar dat curriculumontwikkeling ook gaat over de verbinding tussen ambitie en uitvoerbaarheid. Een visie geeft richting, maar vraagt vervolgens om keuzes over wat er in het onderwijs anders moet en wat daarvoor nodig is.
Vragen meenemen naar het vervolg
De ontwerpsessie leverde vraagstukken op die we meenemen naar de volgende bijeenkomsten. Daar staan we uitgebreider stil bij de verschillende fasen van curriculumontwikkeling. De ervaring met het gehele proces vormt zo een vertrekpunt voor verdere verdieping: deelnemers hebben zelf ondervonden waar keuzes samenhangen en waar het begint te schuren.
Als Vernieuwenderwijs helpen we scholen en opleidingen te komen tot krachtig onderwijs. Dit doen we door diensten en producten te bieden op het gebied van visie, curriculumontwerp, toetsing en didactiek. Daarbij geloven we sterk in leren door ontwerp: als team werken aan een gedeelde taal en handelen door samen actief onderwijs te ontwikkelen, op basis van weloverwogen keuzes.