Zomervakantie! De tijd om op te laden, bij te komen en te genieten van (hopelijk) mooi weer. Nieuwe ideeën passen daar goed bij, en hoe kun je dat beter doen dan door een boek te lezen! Welk boek is nu interessant om te lezen deze zomervakantie? Hieronder 6 boeken die wij voor de komende periode aanraden. Hopelijk zit er voor jou ook iets moois bij! Veel leesplezier!
De leraar als ontwerper
In Nederland hebben scholen relatief veel ruimte om zelf invulling te geven aan hun onderwijs. Scholen kunnen op allerlei lagen zelf keuzes maken ten aan zien van het onderwijs, binnen de wettelijke kaders. Toch betekent die ruimte niet dat we ook massaal aan het ontwerpen gaan, en dat is jammer! Want hoe je het ook went of keert: geen enkele les is hetzelfde.
Het boek ‘De leraar als ontwerper‘ is samen met het SLO, het associate lectoraat ‘De leraar als ontwerper‘ van de HAN en Vernieuwenderwijs geschreven, om docenten handvatten te geven bij het ontwerpen van je eigen curriculum.
Praktijkvoorbeelden, theorie, stappenplannen én een digitale toolbox zorgen ervoor dat je als docent snel aan de slag kunt gaan met het herontwerpen van (een deel van) je curriculum. Kortom: Word de regisseur van je eigen curriculum en creëer een stimulerend en krachtig ontwerp dat leerlingen uitdaagt. Met “De leraar als ontwerper” ontwikkel je jezelf tot een curriculumontwerper en vergroot je je eigen slagkracht in het onderwijs!
Toetsen in het voortgezet onderwijs
Een boek wat nog niet uit is, toch opnemen in de lijst? Dat doen we, omdat we met recht trots zijn op het resultaat! Na Toetsen in het hoger onderwijs is er nu ook een versie verschenen voor het voortgezet onderwijs, waar onze collega’s Wessel, Teun en Michiel ook een bijdrage aan hebben mogen leveren.
Het boek is een mooie doorkijk van alles wat komt kijken rondom toetsing. Van het opstellen van een toetsvisie en toetsbeleid, tot allerlei inzichten rondom de functies van toetsen, formatief/summatief en bijvoorbeeld ook de kwaliteit van toetsen.
Het is een mooi en flink naslagwerk geworden, waarin telkens de koppeling gemaakt wordt tussen zowel de theorie als de praktijk. Zo is het niet alleen interessant om meer te weten, maar helpt het ook om direct nieuwe inzichten in te passen in je huidige manier van werken.
Dat doe je toch niet alleen?!
Zelf-regulatie lijkt een magische term te worden in het onderwijs. Vanaf de basisschool helemaal zelf je leerproces kunnen sturen: wie wil zulke leerlingen of studenten nu niet? Maar kan dat eigenlijk wel? Barend Last en Derk Bransen hebben het niet voor niets over ‘co-regulatie’: een manier om leerlingen en studenten te helpen stap voor stap meer eigenaarschap te nemen.
Daarbij is het een prettig praktisch boek geworden, wat mooi laat zien hoe lastig het soms kan zijn om als docent ruimte te geven, maar ook duidelijke kaders te stellen. Daarnaast biedt het een prettige balans in het duiden van zelf-regulatie en co-regulatie, het denken vanuit het onderwijsontwerp én aandacht voor de didactiek in de klas. Ook zijn er verschillende mooie voorbeelden, die de inhoud nog verder duiden.
Kortom: een mooi boek wat het verdient om als team te lezen. Want: ook het aanleren van meer zelf-regulatie bij leerlingen of studenten doe je niet alleen!
Anders vasthouden
Sinds het boek ‘Verdraaide organisaties’ heeft de zin ‘werken vanuit de bedoeling’ steeds meer een plek gevonden in het onderwijs. Als er ergens veel impliciete en expliciete regels zijn, met allerlei structuren en overlegorganen, dan is dat wel op de gemiddelde school of instelling. Terug gaan naar de kern (de bedoeling) is daarbij iets wat helpt, maar hoe breng je dit nu in de dagelijkse praktijk?
In ‘anders vasthouden’ gaat Wouter Hart hier dieper op in: het biedt handvatten, voorbeelden en metaforen om op een andere manier te kijken naar je organisatie. Op praktische wijze wordt je daarbij soms met de neus op de feiten gedrukt: ‘waarom doen we het ook al weer op deze manier?’ is dan een vraag die direct naar boven komt.
Het is dan misschien niet een boek wat direct voor het onderwijs geschreven is, maar we zijn er van overtuigd dat je hier ook als onderwijs-organisatie veel aan kunt hebben. Een ideaal boek dus voor wie het gevoel heeft dat het tijd is om terug te gaan naar de bedoeling!
Developing Curriculum for Deep Thinking
Over het curriculum is altijd veel te doen, en daarom is het mooi om een nieuw (gratis!) boek aan te kunnen prijzen! ‘Developing Curriculum for Deep Thinking’ is een engelstalig en inhoudelijk stevig boek, waarin het probeert om alles rondom het ontwikkelen van een ‘kennisrijk-curriculum’ uit een te zetten.
Het boek gaat daarbij uitgebreid in op wat dit nu betekend: een kennisrijk-curriculum. En, meteen goed om te melden: dat gaat echt niet alleen over het onthouden van zoveel mogelijk feitjes. Sterker: de schrijvers zetten zich vooral in op het toepassen en kunnen gebruiken van relevante kennis.
Daarnaast is het mooi om te zien dat dit boek gratis te downloaden is. Kortom: voor wie zich wil verdiepen in de meer theoretische kant van het ontwerpen van een curriculum is dit zeker de moeite waard!
Slow productivity
Cal Newport is voor sommigen een heel bekende naam: hij schreef verschillende interessante boeken over ‘werken’ in de huidige tijd vol afleiding en mogelijkheden. Zijn nieuwste boek past goed in die lijn van denken, maar staat ook op zichzelf.
Slow Productivity gaat over de rust nemen om de dingen te doen die er toe doen. Niet elk mailtje hoeft direct beantwoord te worden, niet elke collega moet je meteen helpen: focus op dat wat écht belangrijk is en plan daar de rest om heen. Een hele fijne manier van denken, inclusief praktische handvatten om daar mee aan de slag te kunnen.
Kortom: een goed boek om te lezen in de zomer, om zo met een concreet plan het nieuwe schooljaar te starten. Op naar meer rust en focus, opdat we allen de dingen kunnen doen die de impact hebben die we wensen!
Met deze boeken en kit kun je alle kanten op! Misschien spreekt het ene boek je meer aan dan het andere. Het loont om soms een boek te lezen met een mening die toch nét anders is dan wat jij denkt! Hoe dan ook: veel leesplezier. Heb je zelf nog tips? Laat het dan weten in de reacties hieronder!
Mede-oprichter van Vernieuwenderwijs. Adviseur Curriculum Playground. Docent, onderwijsontwerper & maker. Altijd veel ideeën, en op zoek naar de verbinding tussen leren, creativiteit en technologie. Onderwijs kan altijd beter, maar mag ook zeker leuker!