In het onderwijs krijgen we regelmatig te maken met lastige concepten, nieuwe ideeën of uitdagende technieken. Denk aan blended learning, smartphones in de klas of kunstmatige intelligentie: dingen waar je als docent flink het hoofd over kan breken. In de animatieserie ‘Barend legt uit’ legt auteur Barend Last daarom lastige dingen simpel uit. Dit keer: De zin en onzin van generatiedenken.
Generatiedenken
Babyboomers, generatie X, millennials en natuurlijk generatie Alpha. Deze termen duiken overal op. Van sociale media tot het nieuws, en dus ook in het onderwijs. Het klinkt logisch en het is fijn om mensen te kunnen labelen. Hokjes maken, categoriseren, daar zijn we goed in. De vraag is alleen: klopt het ook?
Generatiedenken is een makkelijke manier om de wereld om je heen te begrijpen. Ons brein categoriseert graag, en dat verklaart voor een deel de populariteit. Jongeren zitten nou eenmaal de hele dag op hun telefoon, en ouderen snappen technologie niet. Generatie Z heeft een korte aandachtsspanne en millennials zijn verwend. Herkenbaar? Waarschijnlijk wel. Maar het is grotendeels onzin.
En daar is voldoende onderbouwing voor. Het indelen van mensen in generatiecategorieën wordt namelijk nauwelijks ondersteund door onderzoek. Er is bijvoorbeeld geen overeenstemming over wanneer een generatie begint of eindigt, de gebruikte geboortejaren lopen soms wel negen jaar uiteen. Bovendien zijn de labels cultuurgebonden. Daar komt nog bij dat de verschillen bínnen een generatie veel groter zijn dan de verschillen tússen generaties. Je kunt patronen zien in gemiddelden, maar die gemiddelden zeggen weinig over de persoon die jij als docent in je klas of collegezaal voor je hebt zitten.
Hoe komt het dan dat jongeren vandaag de dag anders lijken dan vroeger? Het antwoord zit in de tijdsgeest waarin ze leven. Internet, sociale media, de coronapandemie: dat zijn periode-effecten, geen generatie-effecten. Ze raken iedereen, niet alleen de mensen die in een bepaald jaar geboren zijn. En dat is voor het onderwijs een belangrijke les. In plaats van je af te vragen hoe je de huidige generatie het best aanspreekt, kun je beter kijken naar de context waarin je leerlingen of studenten leven. Wat zijn hun gewoontes en verwachtingen? En hoe sluit jouw onderwijs daarop aan?
Maar hoe geef je dat vorm in de klas? En hoe vermijd je de valkuil van al te generaliserende uitspraken? Check daarvoor de nieuwe video van Barend Legt Uit:
Totstandkoming
De serie ‘Barend Legt Uit’ is tot stand gekomen in een samenwerking tussen Barend Last, Boom Uitgevers Amsterdam en Vernieuwenderwijs. De animatie is gemaakt door Ilona Steege.
- Meer weten over Barend? Neem een kijkje op www.barendlast.com.
- Meer weten over Boom Hoger Onderwijs? Neem een kijkje op Boom hoger onderwijs
Barend Last werkte als leraar en schoolleider in het basisonderwijs, en stroomde later door naar het hoger onderwijs. Inmiddels werkt hij als spreker, trainer, schrijver en onderwijsadviseur bij Buro Mindshift. Barend schreef diverse boeken over onderwijs, waaronder het recente ‘Chatten met Napoleon’ over verantwoord werken met generatieve AI in het onderwijs. Ook schreef Barend diverse kinderboeken. Meer op www.barendlast.com.