Sinds dit jaar zijn we als Vernieuwenderwijs betrokken bij de opleiding Facility Management van Hogeschool Saxion. We ondersteunen de opleiding bij de doorontwikkeling van hun curriculum, en adviseren hen bij de didactische vraagstukken die daarbij komen kijken. Eén van de actuele en urgente thema’s die daarbij een rol speelt, is de opkomst van Artificiële Intelligentie (AI). Deze technologische ontwikkeling zet veel vanzelfsprekendheden in het onderwijs op scherp, en roept belangrijke vragen op over wat, waarom en hoe we leren.
De opkomst van AI
AI ontwikkelt zich in razend tempo. Wat begon met tools als ChatGPT en Midjourney is inmiddels uitgegroeid tot een breed scala aan toepassingen die allerlei sectoren transformeren — ook het werkveld van Facility Management. De impact op beroepen, vaardigheden en werkprocessen is aanzienlijk. Tegelijkertijd dwingt dit onderwijsinstellingen om kritisch naar hun curriculum te kijken:
- Opleiden we nog wel voor beroepen die blijven bestaan?
- Welke competenties zijn straks onmisbaar?
- Wat betekent dit voor onze toetsing, onze didactiek, en onze onderwijsvormen?
AI biedt ook kansen: het kan repetitieve taken overnemen, gepersonaliseerd leren ondersteunen, en studenten helpen effectiever te leren. Maar alleen als we daar als opleiding een visie op ontwikkelen.
Starten met de visie: AI en beroepsbeeld
In onze begeleiding rondom curriculumontwerp starten we daarom altijd met het formuleren van een gezamenlijke visie. Samen met het team verkennen we vragen als:
- Welke rol speelt AI in het werkveld waarvoor we opleiden?
- Welke nieuwe taken en rollen ontstaan er door AI?
- Wat betekent dit voor de rol van de professional én voor de student?
Vanuit die beroepsvisie maken we de vertaalslag naar het leerproces. Hoe willen we dat AI het leren ondersteunt — of juist niet? Willen we studenten AI laten gebruiken bij opdrachten en projecten, of juist eerst leren hoe ze zelf tot een goed antwoord komen? En hoe zorgen we voor ethisch bewustzijn bij het gebruik van AI?
Invloed op het leeruitkomsten, toetsen en didactiek
Vanuit deze visie analyseren we vervolgens alle onderdelen van het curriculum. We stellen vragen bij de beoogde leeruitkomsten: welke kennis en vaardigheden blijven essentieel, welke worden minder relevant? In samenwerking met het team bespreken we toekomstscenario’s, waarmee we keuzes kunnen maken over de inhoud en richting van het programma.
Ook de toetsing komt aan bod. Zijn onze toetsen nog valide als studenten AI kunnen inzetten? Hoe kunnen we toetsvormen ontwerpen die de diepte van begrip toetsen, en studenten stimuleren tot kritisch denken en probleemoplossend vermogen?
En tot slot kijken we naar de didactiek. Hoe kunnen we het onderwijs zo inrichten dat studenten niet alleen leren over AI, maar ook mét AI leren? Denk aan het inzetten van AI als tutor, feedbacktool of brainstormpartner.
Samen leren, samen ontwikkelen
Wat opvalt in dit proces, is dat iedere opleiding — en elk team — eigen accenten legt. Er bestaat geen one-size-fits-all oplossing. Door actief te experimenteren, te evalueren en samen het gesprek aan te gaan, ontstaat een leerproces dat zowel docenten als studenten vooruithelpt.
Bij Saxion Facility Management leidde dit tot een eerste set aan essentiële AI-vaardigheden voor de toekomst van het beroep, en ook tot het schrappen of aanpassen van onderdelen die minder toekomstbestendig bleken. Een mooi begin, dat vraagt om een vervolg waarin we blijven ontwikkelen, verdiepen en samenwerken.
Op naar een mooi vervolg!
Als Vernieuwenderwijs helpen we scholen en opleidingen te komen tot krachtig onderwijs. Dit doen we door diensten en producten te bieden op het gebied van visie, curriculumontwerp, toetsing en didactiek. Daarbij geloven we sterk in leren door ontwerp: als team werken aan een gedeelde taal en handelen door samen actief onderwijs te ontwikkelen, op basis van weloverwogen keuzes.