Feedback op schrijfproducten met behulp van de feedback-beslisboom

Als je het hebt over het formatief handelen dan heb je het ook vaak over feedback. We hebben het er al eens eerder over gehad, de kracht van feedback. Echter, waar in het verleden de focus op de feedback gever lag, is de focus tegenwoordig verlegd naar de ontvanger. Maar hoe zorg je ervoor dat deze feedback ook daadwerkelijk goed aankomt? In dit artikel kijken we naar de effectiviteit van feedback, en dan met name gericht op schrijfproducten. Daarbij gebruiken we een praktisch instrument: de feedback-beslisboom.

Wanneer is feedback effectief?

Niet alle feedback is effectief, feedback vergt adaptiviteit en is maatwerk, het zou een interactie moeten zijn tussen de gever en ontvanger. De interactie die plaats vindt is belangrijk zodat de ontvanger kan controleren of hij/zij de feedback beter begrijpt en de feedback gever kan controleren of de feedback is aangekomen wat de feedback effectiever maakt. Feedback is informatie die aan de student wordt meegedeeld en die bedoeld is om zijn of haar denken of gedrag te veranderen om het leren te verbeteren (Shute, 2008)

De effectiviteit van feedback wordt vergroot als de student de doelen en criteria beter begrijpt, inzicht krijgt in sterke en zwakke punten, ideeën krijgt om zichzelf te verbeteren, gemotiveerder wordt en zijn/haar zelfregulerend vermogen gestimuleerd wordt.

Het proces van feedback

Feedback geven wordt door docenten gezien als tijdrovend, vooral als het gaat om schrijfproducten. Maar is dat wel zo? Voor we feedback kunnen geven op een schrijfproduct gaat er al een heel proces aan vooraf. Een paar elementen die van invloed zijn op de feedback die je geeft:

  • Maak je gebruik van schrijfstrategieën? Denk hierbij aan het proces in het algemeen en genre specifiek (e.g., creatief schrijven)
  • Zijn er doelen gesteld en weet de student welke doelen dit zijn?
  • Zijn de succescriteria helder voor studenten? Weten ze waar ze op beoordeeld worden en wat er van ze verwacht wordt?

Het schrijfproces wat voorafgaat aan de feedback is daarin erg belangrijk (Figuur 1).

Een student die goed in staat is om tijdens het schrijfproces te schakelen tussen lezen en redigeren kan makkelijker een tekst schrijven. Sommige studenten zijn daar echter niet toe in staat en schrijven op wat er op dat moment in ze op komt en houden daarbij ook niet de schrijfregels in acht. Dat maakt het reviseren lastig voor ze.

De feedback-beslisboom

Het helder krijgen van het communicatieve schrijfdoel en de bijbehorende succescriteria maakt het voor studenten makkelijker om te schrijven. Wie is mijn doelgroep en voor wie schrijf ik? Hier passen ze dan hun tekst en schrijfstijl dan aan. Als het communicatieve doel en de bijbehorende succescriteria helder zijn en studenten hebben hun stuk geschreven volgt het geven van feedback. Hier hoort natuurlijk ook de juiste feedback bij, feedback die tijdig wordt gegeven. Hoe doen studenten het? Zijn ze op de juiste weg? Hoe kunnen ze hun schrijfproces verbeteren?

Om feedback op schrijfproducten makkelijker te maken in je groep kan je van tevoren bedenken (met collega’s) waar jullie op gaan letten, wat belangrijk is in de zin van proces of vaardigheid, of je holistisch of analytisch wil beoordelen. Dit kan je doen aan de hand van bijvoorbeeld rubrics of comparitive judgement (vergelijkend beoordelen).

Bij het geven van feedback is het belangrijk dat je goed kijkt naar; waar geef ik feedback op? Ga ik gedetailleerd feedback geven of wat algemener? Is dit stukje feedback relevant voor elk student of voor de hele groep?  Een feedback beslisboom zou je kunnen helpen om te beslissen of je individueel gaat beoordelen of groepsgewijs.

Figuur 3. Feedback beslisboom (Fletcher-Wood, 2017)

Hoe kan je als docent feedback inzetten in je les?

Feedback geven op een schrijfproduct wat af is, is feedback waar vaak niets mee gedaan wordt. Waarom doen we dit dan toch? Bedenk eens hoeveel studenten, bij het krijgen van hun cijfer, terugkomen voor feedback. Dit kan je vast op één hand tellen. Erg zonde van je tijd, wat belangrijker is is het proces vooraf. Dit is feedback waar een student nog wat aan heeft, waar ze nog van kunnen leren en die ze kunnen gebruiken om te bepalen waar ze naartoe moeten. Er zijn verschillende manieren om dit in te zetten in je les.

Vraagstuk: Vraag studenten waar ze graag feedback op willen hebben. Dit vraagt cognitief een andere manier van denken van een student, ze moeten kritisch kijken naar hun eigen werk, bepalen waar ze feedback op willen en ze moeten een keus maken. Door ze zelf naar hun eigen werk te laten kijken, stimuleer je ze dus ook hun eigen leerproces onder de loep te nemen. Win-win situatie voor zowel docenten en studenten.

Algemene Feedback: Probeer algemener feedback te geven in plaats van te vertellen wat wel of niet goed is. Door een vraag te formuleren waar studenten over na kunnen denken dwing je ze om nogmaals (al dan niet kritisch) te kijken naar wat ze geschreven hebben. Hierdoor moeten ze nadenken over wat ze hebben gedaan en waarom ze dat zo hebben gedaan.

Peer-feedback: Zet peer feedback in. Leren is een sociaal proces en peer-to-peer feedback is een uitstekende manier om dat voor elkaar te krijgen. Vraag studenten om groepjes te vormen om elkaar feedback te geven. Het zal ook helpen als de student vooraf een vraag geformuleerd heeft zodat er gericht feedback gegeven kan worden door peers.

Modelling Examples: Door het gebruik van goede voorbeelden kan jij je studenten laten zien wat er van ze verwacht wordt. Vermeld er ook altijd bij dat het voorbeeld niet perfect is, dit is immers bijna nooit zo. Zo kunnen de studenten wederom kritisch kijken naar welke elementen zij goed vinden en welke elementen zij minder goed vinden. Dit kan je uiteraard ook als basis gebruiken om samen met je klas te bepalen wat goede succescriteria’s zijn waaraan hun product moet voldoen. Zo kan je samen tot consensus komen en kan je hun input ook gebruiken waardoor je betrokkenheid creëert. 

Uiteraard zijn er nog meer manieren om feedback te implementeren in je lessen, door te proberen kan je kijken wat het beste past bij jou en je studenten. Met behulp van de beslisboom en de andere tips in dit artikel kun je in ieder geval een goede start maken.

image_pdfDownload artikel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vernieuwenderwijs

Als Vernieuwenderwijs helpen we scholen en opleidingen te komen tot krachtig onderwijs. Dit doen we door samenhangende hoogwaardige diensten en producten te bieden op het gebied van curriculumontwerp, toetsing en didactiek.

Nieuwsbrief

Elke week onze artikelen & interessante linkjes ontvangen?

Please wait...

Bedankt, je staat op onze mailinglijst!

Contact

Vernieuwenderwijs B.V.
Kerkenbos 1344
6546 BG Nijmegen


📞 Wessel: 06 194 02 982

📞 Michiel: 06 193 37 715

✉️ info@vernieuwenderwijs.nl

© 2024 · Vernieuwenderwijs