Hoe borg je dat een visie terug te zien is in het ontwerp van het curriculum? Tijdens een tweede ontwerpweek waren wij op Curaçao om het team van de opleiding Toegepaste Psychologie en de Associate Degree (AD) Social Work hierbij te ondersteunen. Zo zijn we in deze werkweek vanuit de visie gekomen tot een concrete blauwdruk (zie hieronder).
Visie op het beroep en deelkwalificaties
Sinds september begeleiden we de opleiding. Het team kwam met ons in contact omdat zij zelf ondervonden – en van studenten terug kregen – dat het huidige curriculum onvoldoende samenhang heeft, een hoge toetsdruk wordt ervaren en het niveau van afstuderen te hoog is. Zodoende wilde het team het curriculum graag compleet herzien.
Van september tot november hebben we online aandacht besteed aan een heldere visie op het beroep. Die hebben we in een eerste fysieke werkweek verder geconcretiseerd door het schrijven van deelkwalificaties (vergelijkbaar met leeruitkomsten) en bijbehorende succescriteria. Dit resulteerde is een heldere opbouw in het curriculum, waarbij we ook hebben ingezet op het weglaten van overbodige lagen, zoals module-doelen en leerdoelen. We sloten de eerste ontwerpweek af met helder beoogde leerresultaten per niveau (Propedeuse, Hoofdfase en Afstudeerfase). Daarnaast zijn tijdens deze week per blok intenties geformuleerd: met welke intentie hoop je dat studenten het blok uitkomen?
Een voorbeeld hiervan is ‘Studenten zijn nieuwsgierig naar wat het vak nog meer inhoudt’ en ‘Studenten weten of dit beroep passend is bij hun interesses’. Zo ontstond er een kader voor jaar 1 (en de andere jaren). Vervolgens hebben we weer online ondersteuning geboden tot de fysieke ontmoeting in maart. In deze periode is er gestart met het verder concretiseren van de reeds aanwezige visie op opleiden en leren, die het team verscherpt aan de hand van de inzichten uit dit artikel.
Visie op onderwijs en ontwerpprincipes
Nu de inhoudelijke kant van het curriculum in de basis stond, hebben we tijdens de tweede werkweek de focus gelegd op het formuleren van ontwerpprincipes en toetsprincipes, het concretiseren van enkele leerlijnen en op basis van die inzichten het vormgeven van de blauwdruk voor jaar 1 van het nieuwe curriculum.
Zo zijn we de week gestart met het vaststellen van enkele ontwerpprincipes die dienen als kader voor het curriculum. Deze hebben we vervolgens verder laten concretiseren, door per principe aan te geven hoe deze terug te zien zal zijn in de drie niveaus (Propedeuse, Hoofdfase en Afstudeerfase). Dit zowel op het gebied van toetsing als op de leeractiviteiten: zo worden principes écht zichtbaar in het onderwijs. Vervolgens hebben we nog extra ingezoomd op de toetsing: welke kaders willen we dan hebben voor het toetsprogramma? Op basis van alle wensen hebben we vervolgens ten eerste enkele belangrijke leerlijnen, zoals onderzoek, geconcretiseerd en hierbij ook aangeven hoe wij de opbouw van zo’n leerlijn zien.
Van principes naar Blauwdruk
Op één stevige werkdag hebben we de blauwdruk gemaakt van jaar 1 (Propedeuse). Hierbij zijn we gestart met het verdelen van de (deel)kwalificaties over de vier periodes. Zo ontstonden er eigenlijk 5 duidelijke lijnen met opbouw van periode 1 t/m periode 4. Hierna heeft het team, op basis van de intenties een eerste verdeling van de inhoud, hoofd- en deelvragen per periode gemaakt. Vervolgens kon er nog wat geschoven worden met de deelkwalificaties, zodat alle deelkwalificaties goed aansloten bij de hoofd- en deelvragen.
In iedere periode is daarna een verdere onderverdeling gemaakt, waarbij toetseenheden zijn gevormd, met een onderverdeling van de deelkwalificaties. Deze zijn vervolgens weggezet in de planning. Uiteindelijk zijn we de week geëindigd met een duidelijke blauwdruk van jaar 1, waarin alle onderdelen goed zijn terug te zien.
In de periode tot aan de zomervakantie werken we weer online met het team, waarbij het vooral zal gaan over het verscherpen van de visie, afronden van de ontwerpprincipes en het ook kwalitatief borgen van het curriculum. Dit zodat alles vóór de zomervakantie klaar is voor de verdere doorontwikkeling: het uitwerken van het onderwijs.
Bekijk hieronder enkele resultaten (klik om te vergroten).
Curriculum Playground
Alle stappen die we hebben gezet zijn doorlopend door het team vastgelegd in Curriculum Playground, zodat het meteen visueel duidelijk werd hoe het curriculum in elkaar zit. Zoals het team dagelijks zelf zei: “we gaan weer spelen met het curriculum!” Het team heeft de tool doorlopend gebruikt om met elkaar in gesprek te gaan over ontwerpkeuzes in het curriculum, wat duidelijk zorgt voor doordachte keuzes voor het onderwijs. Ook zorgt het verwerken van alle onderdelen ervoor dat het team nu inzicht krijgt in waar en hoe de verschillende (deel)kwalificaties worden getoetst, zodat de huidige dubbelingen ook uit het curriculum gaan.
Kortom een mooie werkweek met concrete uitwerkingen van visie tot curriculumontwerp!
Als Vernieuwenderwijs helpen we scholen en opleidingen te komen tot krachtig onderwijs. Dit doen we door diensten en producten te bieden op het gebied van visie, curriculumontwerp, toetsing en didactiek. Daarbij geloven we sterk in leren door ontwerp: als team werken aan een gedeelde taal en handelen door samen actief onderwijs te ontwikkelen, op basis van weloverwogen keuzes.