De verscheidenheid aan opleidingen wordt steeds groter in Nederland. Zo komen er ook steeds meer associatie degree (ad) opleidingen. Dit relatief nieuwe type opleiding behoort tot NLQF 5 en heeft dus ook eigen eisen ten aanzien van bijvoorbeeld de leeruitkomsten. Hoe weet je met welk niveau je te maken hebt? In drie artikelen gaan we hier verder op in.
In deel 1 gaan we in op het onderscheid is tussen niveau 5 en niveau 6 aan de hand van het NLQF raamwerk. In deel 2 bekijken we praktijkvoorbeelden van leeruitkomsten op niveau 5 en 6. In dit derde, laatste artikel introduceren we de nieuwe richtlijnen van CEDEFOP voor het beschrijven van leeruitkomsten op het juiste niveau. Deze richtlijnen zijn opgesteld door een projectgroep van de Europese Commissie en CEDEFOP waar het NCP NLQF deel van uitmaakte.
CEDEFOP?
In dit artikel hebben we het over ‘CEDEFOP‘, wat is dat precies? De Europees gebruikte afkorting staat voor ‘CEntre DE développement de la FOrmation Professionnelle’, wat we in het Nederlands omschrijven als: ‘Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding’. Het is het Europees kenniscentrum voor beroepsonderwijs en -opleiding. De organisatie ondersteunt beleid en praktijkontwikkeling op het gebied van beroepsonderwijs (in het Engels:
Vocational Education and Training (VET)) in Europa. CEDEFOP verzamelt en analyseert gegevens over arbeidsmarkttrends, leeruitkomsten en kwalificatieniveaus, en speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling en afstemming van Europese raamwerken zoals het EQF (European Qualifications Framework). Daarmee levert het een stevige basis voor onderlinge vergelijkbaarheid en leerwegonafhankelijk erkennen van kwalificaties binnen Europa.
Transparantie en vergelijkbaarheid
Zoals je in de eerdere artikelen hebt kunnen lezen wordt in de wereld van onderwijs en kwalificaties steeds meer nadruk gelegd op transparantie en vergelijkbaarheid. De voorbeelden uit het vorige artikel zijn dan wel beschreven in leeruitkomsten maar de structuur van de beschrijvingen verschilt nog altijd. Dat is precies waar de nieuwe richtlijnen van CEDEFOP, voor het schrijven van korte, leeruitkomst-gebaseerde beschrijvingen van kwalificaties, bedoeld voor zijn. Deze richtlijnen zijn bedoeld om kwalificaties overal in Europa op een uniforme manier te beschrijven, zodat iedereen – van studenten en werkgevers tot onderwijsinstellingen – precies weet wat ze kunnen verwachten van een opleiding en van de beroepsbeoefenaar die deze opleiding heeft gevolgd.
Maar waarom is dit zo belangrijk? In een steeds meer internationaal georiënteerde onderwijs- en arbeidsmarkt willen we allemaal weten welke diploma’s iemand precies heeft behaald. En nog liever ook wat dit diploma inhoudt en waard is. Als je bijvoorbeeld naar een ander land wilt gaan werken of een opleiding in een ander land wilt volgen, moet je weten wat de verschillen en overeenkomsten zijn tussen de opleidingen of het beroep. Met behulp van CEDEFOP’s richtlijnen kunnen kwalificaties en opleidingen op een gestandaardiseerde manier worden beschreven, waardoor het makkelijker wordt om opleidingen te vergelijken.
De nieuwe richtlijnen
Kort, maar ook duidelijk en compleet. Je moet kunnen zien welke kennis en vaardigheden iemand heeft opgedaan, welke mate van verantwoordelijkheid en autonomie daarbij hoort, en hoe deze in de praktijk toegepast kunnen worden. Het gaat dus niet alleen om de inhoud van de opleiding, maar ook om de context waarin de vaardigheden gebruikt zullen worden (zie afbeelding 1).
Wat vooral naar voren komt in de nieuwe richtlijnen is het belang en gebruik van uniformiteit. Het gebruik van uniforme beschrijvingen maakt het gemakkelijker om snel te begrijpen wat een kwalificatie inhoudt. Dit helpt niet alleen bij het erkennen van kwalificaties in verschillende landen, maar maakt ook de overstap naar andere opleidingen of werk makkelijker.
De richtlijnen geven ook praktische tips over hoe je leeruitkomsten kunt beschrijven. Het gebruik van de juiste werkwoorden en het toevoegen van context is essentieel om de complexiteit van de vaardigheden goed over te brengen. Dit maakt het niet alleen makkelijker voor onderwijsinstellingen om kwalificaties te beschrijven, maar ook voor werkgevers om te begrijpen welke capaciteiten een kandidaat heeft. Als we leren hoe we op een uniforme manier leeruitkomsten kunnen beschrijven, helpen we studenten en werkenden om hun weg te vinden in een steeds meer verbonden wereld.
Tot slot
We hopen dat dit drieluik aan artikelen helpt om de verschillen tussen niveaus te begrijpen en ook zelf te kunnen toepassen bij het schrijven van leeruitkomsten oftewel ontwikkelen van het curriculum. Deel deze artikelen gerust: op deze manier hopen we dat steeds meer opleidingen worden geholpen om goed onderwijs te ontwikkelen.
We zijn tot slot erg benieuwd naar ervaringen! Ben je als team bijvoorbeeld druk bezig met het ontwikkelen van een nieuwe opleiding? Of wellicht de doorontwikkeling van een AD of bacheloropleiding? We lezen graag terug of en hoe de nieuwe richtlijnen hierbij ondersteunen.
Succes!
Mede-oprichter van Vernieuwenderwijs. Daarvoor onderwijskundige in het hoger onderwijs en leraar geschiedenis en maatschappijleer in het voortgezet onderwijs. Praat graag over en is graag bezig met: didactiek, curriculumontwerp, toetsing, leren leren en veranderkunde. Actieve ontwikkelaar, onderzoeker en spreker.
Is onderwijskundig adviseur bij het Nationaal coördinatiepunt NLQF. Het coördinatiepunt zorgt voor de invoering van het Nederlandse Kwalificatie raamwerk. Hierdoor worden diploma’s op niveau makkelijker te vergelijken zowel binnen Nederland als de EU. Ze is geïnteresseerd in alles wat leren inzichtelijker maakt en geeft daarom voor het NCP NLQF workshops over leeruitkomsten.