Hoe kun je goed leren? En hoe kun je als docent, trainer of opleider goed helpen met leren? Inmiddels weten we vanuit onderzoek steeds beter hoe je evidence-informed kunt studeren en lesgeven. Maar al die wetenschappelijke publicaties, boeken en video’s bij elkaar: het is een hoop. En vaak is het erg wetenschappelijk en weinig praktisch. Op leer.tips hebben we daarom een kennisbank gebouwd met inmiddels 250+ tips, werkvormen, downloads en meer. Onlangs hebben we de kennisbank volledig vernieuwd! In dit artikel een overzicht van wat je er allemaal kunt vinden.
Van onderzoek naar praktijk
Wekelijks verschijnen er tientallen publicaties over onderwerpen als feedback, zelfregulerend leren, leerstrategieën, motivatie en andere inzichten rondom leren en het helpen met leren. Soms daadwerkelijk nieuwe inzichten, vaak een kleine toevoeging of bevestiging van iets wat al eerder is aangetoond. Soms concreet, maar vaak juist erg uitgebreid omschreven en weinig concreet. Vanuit onze interesse in onderwijsonderzoek én onze wens om dat altijd praktisch te maken, hebben we daarom een kennisbank gebouwd waarin we wetenschappelijk onderzoek vertalen naar de praktijk.
Leer.tips
Leer.tips is gemaakt om te (helpen met) leren. Het is een open kennisbank voor iedereen die bezig is met leren of helpt met leren. De kennisbank bevat inmiddels meer dan 250 tips, werkvormen, downloads en bronnen, verdeeld over verschillende onderdelen. Hieronder een korte toelichting per onderdeel.
Leren
Hier vind je 30+ tips en leerstrategieën die zijn geschreven voor leerlingen en studenten. De tips zijn kort en bondig geschreven en bestaan steeds uit een aantal feiten vanuit onderzoek, gevolgd door manieren waarop je hier zelf mee aan de slag kunt. Handig om samen met je groep te bekijken, bespreken en te vertalen naar concrete acties.
Helpen met leren
Hier vind je 100+ tips om te helpen met leren, als docent, trainer of andere professional. De tips zijn samenvattend omschreven en bestaan steeds uit een wetenschappelijke duiding, gevolgd door manieren waarop je hier mee aan de slag kunt. Tevens vind je onderaan iedere tip bronnen om je verder te verdiepen. Naast algemene tips vind je hier ook leerstrategieën, mythes over leren, verschillende leertheorieën en enkele breinfeiten.
Werkvormen
Hier vind je 50+ werkvormen om leerlingen en studenten te helpen effectief te leren. De werkvormen bevatten steeds een korte uitleg, een stap-voor-stap-beschrijving, handige bronnen en soms ook voorbeelden. De werkvormen zijn vrij te kiezen, of te filteren op bijvoorbeeld het activeren van voorkennis, het actief herhalen of geven van effectieve feedback. Je vindt hier zowel werkvormen die gericht zijn op cognitie als meer praktijkgerichte werkvormen.
Thema’s
Hier vind je verdiepende informatie over verschillende thema’s, zoals zelfregulerend leren en motivatie. Een thema bestaat steeds uit een korte toelichting, video, podcasts, relevante onderzoeken, interessante boeken en eventuele andere bronnen. Zo heb je op één pagina alle relevante informatie bij elkaar.
Videocursussen
Op de kennisbank vind je ook gratis videocursussen over onderwerpen als feedback en motivatie. In deze cursussen wordt wetenschappelijk onderzoek stap voor stap vertaald naar de praktijk, zodat je direct kunt toepassen wat je leert. Handig om individueel te bekijken of samen met je team als startpunt voor een gesprek over jullie aanpak.
E-mailcursus breinprincipes
Wil je in zeven weken meer leren over hoe het brein werkt en wat dat betekent voor leren en lesgeven? Via leer.tips kun je je aanmelden voor een gratis e-mailcursus over breinprincipes. Elke week ontvang je een mail met een breinprincipe, de wetenschappelijke achtergrond en praktische suggesties om er direct mee aan de slag te gaan.
Boeken, downloads en video’s
Naast alle inhoud vind je op de kennisbank ook interessante boeken over (helpen met) leren, handige downloads zoals posters en vragenlijsten en een overzicht van video’s om te gebruiken in de les of om zelf meer te leren over effectief leren.
Zoeken en vinden
Zoek je bepaalde informatie? Via de zoekfunctie kun je de tips, onderzoeken, boeken en meer doorzoeken op het onderwerp waar je graag meer van wilt weten of mee aan de slag wilt.
Verantwoording en nuance
Eerst de instructie of eerst onderzoeken? Eerst motivatie of eerst prestatie? Bij het samenstellen van de kennisbank hebben we bewust de keuze gemaakt om bepaalde items wel of niet op te nemen. Dat is niet altijd eenvoudig.
Ten eerste is goed onderzoek complex, mensenwerk en schaars. Pas wanneer verschillende onderzoekers hetzelfde effect vinden en dat effect ook waardevol is in termen van hoe groot dat effect is, wordt het mogelijk zinnig om er in de les of training mee aan de slag te gaan.
Ten tweede bestaat er in de wetenschap enorm veel discussie. Zo gebruiken veel onderzoekers cognitieve capaciteiten en cijfers als uitkomstmaat, terwijl andere onderzoekers dit kortzichtig vinden en het breder willen trekken door bijvoorbeeld ook motivatie en persoonlijke ontwikkeling mee te nemen. Er is dan ook geen ‘beste manier’ om het onderwijs of een leerproces in te richten. Nuance is belangrijk.
Alles werkt ergens en niets werkt overal. Meer over de keuzes kun je vinden in onze verantwoording.
Een kennisbank die blijft groeien
We blijven de kennisbank actief aanvullen met nieuwe tips, werkvormen en bronnen. Sinds de lancering in 2024 is het aantal tips gegroeid van zo’n 160 naar meer dan 250, en daar stoppen we niet. Heb je suggesties of mis je een onderwerp? Laat het ons gerust weten.
Veel plezier met (het helpen met) leren!
Meer weten over dit onderwerp? Luister naar podcast aflevering 59 – Leren leren.
Mede-oprichter van Vernieuwenderwijs. Daarvoor onderwijskundige in het hoger onderwijs en leraar geschiedenis en maatschappijleer in het voortgezet onderwijs. Praat graag over en is graag bezig met: didactiek, curriculumontwerp, toetsing, leren leren en veranderkunde. Actieve ontwikkelaar, onderzoeker en spreker.
