5 adviezen voor het nieuwe schooljaar

De zomervakantie zit er weer op, en dan is het tijd om weer te gaan starten! En zoals dat zo vaak gaat is dat ook het moment van nieuwe ideeën, voornemens en veranderingen. Om je daarbij te ondersteunen, te helpen en te prikkelen hebben we op basis van eerdere artikelen, 5 adviezen samengesteld.

Een goede start is het halve werk

De start van een schooljaar brengt altijd veel werk met zich mee. Nieuwe leerlingen of studenten, introductie-weken of kampen, nieuwe planningen en soms zelfs nieuwe manieren van werken: het vraagt veel van je. Het is dan ook logisch dat er in die weken snel teruggegrepen wordt naar bekende werkwijzen en oplossingen. En dat is jammer… want laat de start van het schooljaar nu ook nét een goed moment zijn om doelbewust dingen op een andere manier aan te pakken.

Dat veranderen is niet omdat het altijd anders moet! Maar binnen alle zaken die je als docent doet en moet kunnen, is er altijd wel iets waar je beter in kunt worden. Jezelf hier in uitdagen als docent straalt ook af op je leerlingen of studenten: je bent dan het ‘levende bewijs’ dat je altijd kunt blijven leren en ontwikkelen.

Om je te stimuleren om dit jaar stappen te zetten hebben we daarom 5 adviezen voor dit nieuwe schooljaar. Soms is het puur iets voor jou als individuele docent, teamleider, schoolleider of directeur. Soms is het juist iets om als team op te pakken. En altijd is het iets wat het leren centraal zet voor ons als professionals.

Advies 1: Onderzoek het ‘waarom?’.

Waarom doe je de dingen die je doet? Wat vinden jullie eigenlijk écht belangrijk en noodzakelijk voor de doelgroep waar je aan lesgeeft? Welke keuzes kun of wil je daarbij maken? Het hebben van een scherpe visie helpt enorm om antwoord te kunnen geven op deze vragen. Zonder een collectieve ambitie doet iedereen maar iets, waarbij het al snel als los zand aanvoelt.

Neem dit schooljaar de tijd om eens echt goed te kijken naar wat jij belangrijk vindt, en bedenk hoe je het handelen hier zo goed mogelijk op kunt aansluiten. Gebruik bijvoorbeeld het visiekwadrant of een werkvorm als ‘5 times why’ om tot de kern te komen van wat jullie als team belangrijk vinden. Een scherpe visie maakt het in het vervolg veel eenvoudiger om belangrijke keuzes te maken.

Meer over visie? Kijk dan eens op onze themapagina!

Advies 2: Schrappen!

Welk vak je ook geeft en in welke sector je ook werkzaam bent: de kans is groot dat je te veel wil meegeven aan je leerlingen of studenten. En dat is ook niet gek: als vak-expert weet je hoe uitgebreid en diep de kennis en vaardigheden van je vakgebied zijn. Maar durf je af te vragen of dat ook is wat de leerling of student nodig heeft!

Gebruik dit schooljaar om eens heel goed te kijken naar wat geschrapt kan worden. Staat het écht in de kerndoelen, eindtermen, leeruitkomsten of in het KD? Is dit noodzakelijk om te weten of te kunnen en om klaar te zijn voor de volgende stap? Is de tijd die je daarvoor neemt ook nodig? Durf te schrappen. Liever 70% van de inhoud heel goed kunnen aanbieden, dan 100% oppervlakkig en te snel.

Meer over het curriculum? Kijk dan eens op onze themapagina!

Advies 3: Stop met cijfers en begin met toetsen

Hoe houd je grip op de ontwikkeling en groei van je leerlingen of studenten? Cijfers lijken daarbij vaak een bepaalde waarheid te bieden, maar is dat ook echt zo? Wat zegt een 6,8 nu eigenlijk ten opzichte van een 7,2? En heb je wel écht getoetst wat van belang is, of staat het eigenlijk niet in verhouding met de doelen die het belangrijkste zijn?

Gebruik dit jaar om ruimte te nemen met de beoordelingen. Wat als je bijvoorbeeld een periode lang geen cijfers mag geven, hoe krijg je dan grip op het kennen en kunnen van de leerlingen of studenten? Probeer samen met collega’s eens zo’n periode vorm te geven: wat ga je dan anders doen, waar leg je de nadruk op en hoe maak je dit communiceerbaar? Geen eenvoudige vragen, maar wel vragen die je helpen om veel scherper te kijken naar dat wat er toe doet: de ontwikkeling van de leerling of student binnen jouw vakgebied.

Meer over toetsing? Kijk dan eens op onze themapagina!

Advies 4: Breid je didactisch palet uit

Hoeveel verschillende werkvormen gebruik je door het jaar heen? Veel docenten hebben een relatief klein ‘didactisch palet’: ze gebruiken maar een paar werkvormen en herhalen deze vaak. Het gebruiken van een werkvorm op zichzelf is daarbij niet het doel, maar het kunnen variëren in didactische aanpak maakt lessen over het algemeen wel een stuk interessanter.

Gebruik dit schooljaar om 3 tot 5 nieuwe didactische werkvormen eigen te maken. Oefen, probeer, herhaal, varieer en betrek daar ook vooral collega’s bij. Je zult zien dat het bewust bezig zijn met de inzet van nieuwe didactische werkvormen je helpt om met meer plezier en energie voor de klas te staan!

Meer weten over didactiek? Kijk dan eens op onze themapagina!

Advies 5: Gebruik een digitale assistent

Gebruik je echt nog steeds geen AI-tool? De digitale assistenten zijn zo handig dat het bijna zonde is om het niet in te zetten. Je hoeft daarbij ook echt geen ‘prompt-expert‘ te zijn zoals sommigen op LinkedIn je doen geloven: de huidige generatie AI-tools helpt je met het formuleren van de opdracht of vraag.

Verwacht daarbij ook niet per se een wonder: AI blijft zijn beperkingen houden op dit moment. Maar: voor het genereren van handige teksten, vragen, afbeeldingen is het uitermate geschikt. Ook voor het zoeken naar verbanden in veel documenten, of een hele goede spellingschecker kun je het goed inzetten.

Meer weten over AI? Kijk dan eens op onze themapagina!

Tot slot

Of je nu een van deze adviezen opvolgt of niet: maak er een mooi schooljaar van! Niet alleen voor je studenten of leerlingen, maar ook zeker voor jezelf. Neem daarbij de ruimte om samen met je collega’s bezig te blijven met ontwikkelen, niet alleen van de lerenden, maar vooral ook van jezelf. Veel succes!